{"id":434,"date":"2026-08-14T14:01:58","date_gmt":"2026-08-14T12:01:58","guid":{"rendered":"https:\/\/korzenie.net\/?post_type=tk_source&#038;p=434"},"modified":"2026-08-14T14:01:58","modified_gmt":"2026-08-14T12:01:58","slug":"osmikon-portal-badawczy-europy-srodkowej-wschodniej-i-poludniowo-wschodniej","status":"publish","type":"tk_source","link":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/zrodla\/osmikon-portal-badawczy-europy-srodkowej-wschodniej-i-poludniowo-wschodniej\/","title":{"rendered":"Osmikon \u2013 portal badawczy Europy \u015arodkowej, Wschodniej i Po\u0142udniowo-Wschodniej"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osmikon to specjalistyczny portal naukowy po\u015bwi\u0119cony historii, kulturze i spo\u0142ecze\u0144stwom Europy \u015arodkowo-Wschodniej, Wschodniej i Po\u0142udniowo-Wschodniej. Serwis jest prowadzony w ramach Fachinformationsdienst Ost-, Ostmittel- und S\u00fcdosteuropa i zwi\u0105zany z Bayerische Staatsbibliothek w Monachium. Jego zadaniem jest u\u0142atwienie dost\u0119pu do literatury, \u017ar\u00f3de\u0142 cyfrowych, baz danych i innych materia\u0142\u00f3w potrzebnych do prowadzenia bada\u0144 nad Europ\u0105 Wschodni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 genealogi\u0105 Osmikon nie jest typow\u0105 baz\u0105 genealogiczn\u0105 zawieraj\u0105c\u0105 indeksy urodze\u0144, ma\u0142\u017ce\u0144stw i zgon\u00f3w. Jego znaczenie polega przede wszystkim na tym, \u017ce pozwala dociera\u0107 do mniej oczywistych \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych, publikacji i materia\u0142\u00f3w archiwalnych dotycz\u0105cych ludzi oraz miejscowo\u015bci zwi\u0105zanych z Europ\u0105 \u015arodkow\u0105 i Wschodni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Portal mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy dla os\u00f3b badaj\u0105cych rodziny pochodz\u0105ce z teren\u00f3w dzisiejszej Polski, Niemiec, Czech, S\u0142owacji, Ukrainy, Bia\u0142orusi, Litwy, Rosji, Rumunii, W\u0119gier i innych kraj\u00f3w regionu. Ze wzgl\u0119du na cz\u0119ste zmiany granic pa\u0144stwowych \u017ar\u00f3d\u0142a dotycz\u0105ce jednej rodziny mog\u0105 by\u0107 obecnie rozproszone pomi\u0119dzy instytucjami znajduj\u0105cymi si\u0119 w kilku r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z podstawowych element\u00f3w serwisu jest wyszukiwarka osmikonSEARCH. Pozwala ona prowadzi\u0107 poszukiwania jednocze\u015bnie w wielu katalogach, bibliotekach cyfrowych, repozytoriach i specjalistycznych bazach. Z punktu widzenia genealoga warto wyszukiwa\u0107 przede wszystkim nazw\u0119 miejscowo\u015bci, regionu, parafii, powiatu albo nazwisko zwi\u0105zane z badan\u0105 rodzin\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowe mog\u0105 by\u0107 materia\u0142y zdigitalizowane. Osmikon udost\u0119pnia i integruje cyfrowe publikacje oraz \u017ar\u00f3d\u0142a dotycz\u0105ce Europy Wschodniej. Cz\u0119\u015b\u0107 dokument\u00f3w mo\u017cna przegl\u0105da\u0107 bezpo\u015brednio przez Internet, a przy innych u\u017cytkownik otrzymuje informacj\u0119 o bibliotece lub instytucji, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 dany materia\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Interesuj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zasob\u00f3w s\u0105 tak zwane Ego-Dokumente, czyli dokumenty osobiste. Obejmuj\u0105 one mi\u0119dzy innymi pami\u0119tniki, dzienniki, autobiografie, listy, wspomnienia, fotografie i dokumenty pochodz\u0105ce ze spu\u015bcizn prywatnych oraz zbior\u00f3w instytucjonalnych. Materia\u0142y te dotycz\u0105 os\u00f3b zwi\u0105zanych z Europ\u0105 Wschodni\u0105, \u015arodkowo-Wschodni\u0105 i Po\u0142udniowo-Wschodni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla genealog\u00f3w ta cz\u0119\u015b\u0107 serwisu mo\u017ce by\u0107 wyj\u0105tkowo interesuj\u0105ca. W zbiorach znajduj\u0105 si\u0119 na przyk\u0142ad materia\u0142y zwi\u0105zane z badaniami historii rodziny Rammelmeyer, w tym autobiografie, wspomnienia, korespondencja i fotografie. Dost\u0119pne jest r\u00f3wnie\u017c opracowanie \u201eGenealogy und Chronik\u201d Josefa Kuchinki. Pokazuje to, \u017ce w Osmikon mo\u017cna natrafi\u0107 tak\u017ce na materia\u0142y bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z histori\u0105 konkretnych rodzin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d dokument\u00f3w wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce polskie materia\u0142y osobowe. Przyk\u0142adem jest spu\u015bcizna Tadeusza Otr\u0119bskiego, obejmuj\u0105ca \u017cyciorys sporz\u0105dzony w zwi\u0105zku z odznaczeniem Krzy\u017cem Walecznych, wiadomo\u015b\u0107 wys\u0142an\u0105 z niewoli do matki, zapiski dotycz\u0105ce ucieczki z obozu karnego oraz dokument Polskich Si\u0142 Zbrojnych. W zbiorze wyst\u0119puje tak\u017ce \u015bwiadectwo chrztu i urodzenia oraz inne dokumenty biograficzne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie dokumenty mog\u0105 by\u0107 znacznie bardziej szczeg\u00f3\u0142owe ni\u017c standardowa metryka. Pami\u0119tnik, korespondencja czy \u017cyciorys mog\u0105 zawiera\u0107 informacje o rodzicach i rodze\u0144stwie, miejscach zamieszkania, edukacji, s\u0142u\u017cbie wojskowej, migracji, pracy oraz wydarzeniach, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142a dana osoba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osmikon udost\u0119pnia r\u00f3wnie\u017c przewodniki po archiwach poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w Europy Wschodniej. S\u0105 one szczeg\u00f3lnie przydatne przy planowaniu bardziej zaawansowanych poszukiwa\u0144 genealogicznych. Przyk\u0142adowo przewodnik dotycz\u0105cy Ukrainy opisuje zasoby poszczeg\u00f3lnych archiw\u00f3w i wyst\u0119puj\u0105ce w nich bazy danych. W przypadku Pa\u0144stwowego Archiwum Obwodu \u017bytomierskiego wskazane zosta\u0142y m.in. indeksy ksi\u0105g ko\u015bcielnych, materia\u0142y genealogiczne, wykazy dotycz\u0105ce ludno\u015bci \u017cydowskiej oraz baza akt urodze\u0144, ma\u0142\u017ce\u0144stw i zgon\u00f3w os\u00f3b przyby\u0142ych z innych parafii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to istotne dla os\u00f3b poszukuj\u0105cych przodk\u00f3w na dawnych Kresach. Nawet je\u015bli Osmikon nie posiada interesuj\u0105cej nas ksi\u0119gi metrykalnej, mo\u017ce wskaza\u0107 archiwum, baz\u0119 albo publikacj\u0119, w kt\u00f3rej nale\u017cy kontynuowa\u0107 poszukiwania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Portal warto wykorzystywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c do bada\u0144 nad histori\u0105 miejscowo\u015bci. Po wpisaniu historycznej nazwy miasta lub wsi mo\u017cna odnale\u017a\u0107 ksi\u0105\u017cki, artyku\u0142y, \u017ar\u00f3d\u0142a cyfrowe, wspomnienia i inne publikacje zwi\u0105zane z danym miejscem. W genealogii mo\u017ce to pom\u00f3c w poznaniu parafii, administracji, struktury ludno\u015bci oraz wydarze\u0144 wp\u0142ywaj\u0105cych na \u017cycie przodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas wyszukiwania miejscowo\u015bci nale\u017cy uwzgl\u0119dnia\u0107 r\u00f3\u017cne warianty jej nazwy. W zale\u017cno\u015bci od okresu historycznego ta sama miejscowo\u015b\u0107 mog\u0142a wyst\u0119powa\u0107 pod nazw\u0105 polsk\u0105, niemieck\u0105, rosyjsk\u0105, ukrai\u0144sk\u0105, czesk\u0105, w\u0119giersk\u0105 lub rumu\u0144sk\u0105. Warto wi\u0119c przeprowadzi\u0107 kilka osobnych wyszukiwa\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobn\u0105 zasad\u0119 mo\u017cna zastosowa\u0107 do nazwisk. W \u017ar\u00f3d\u0142ach niemieckich nazwisko polskie mog\u0142o by\u0107 zapisane bez polskich znak\u00f3w, natomiast w dokumentach rosyjskich lub ukrai\u0144skich mog\u0142o zosta\u0107 zapisane cyrylic\u0105, a nast\u0119pnie w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b transliterowane na alfabet \u0142aci\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osmikon mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3lnie przydatny wtedy, gdy podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142a genealogiczne zosta\u0142y ju\u017c sprawdzone. Po odnalezieniu metryk przodk\u00f3w mo\u017cna wykorzysta\u0107 portal do poszukiwania materia\u0142\u00f3w pozwalaj\u0105cych pozna\u0107 histori\u0119 rodziny w szerszym kontek\u015bcie \u2013 pami\u0119tnik\u00f3w, korespondencji, publikacji regionalnych, dokument\u00f3w osobistych, fotografii oraz informacji o zasobach archiwalnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie nale\u017cy wi\u0119c traktowa\u0107 Osmikon jako zamiennika FamilySearch, Geneteki czy baz archiw\u00f3w pa\u0144stwowych. Jest to raczej rozbudowany portal badawczy, kt\u00f3ry mo\u017ce wskaza\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a znajduj\u0105ce si\u0119 poza standardowymi serwisami genealogicznymi. Jego najwi\u0119ksza warto\u015b\u0107 pojawia si\u0119 podczas bada\u0144 rodzin, kt\u00f3rych historia przekracza\u0142a wsp\u00f3\u0142czesne granice pa\u0144stwowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla genealoga badaj\u0105cego Europ\u0119 \u015arodkow\u0105 i Wschodni\u0105 Osmikon mo\u017ce by\u0107 dobrym narz\u0119dziem do przej\u015bcia od podstawowych danych metrykalnych do bardziej zaawansowanych bada\u0144 historycznych. Szczeg\u00f3lnie warto wyszukiwa\u0107 w nim miejscowo\u015bci, historyczne nazwy region\u00f3w, nazwiska rodzin oraz materia\u0142y dotycz\u0105ce migracji i osobistych los\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osmikon to specjalistyczny portal naukowy po\u015bwi\u0119cony historii, kulturze i spo\u0142ecze\u0144stwom Europy \u015arodkowo-Wschodniej, Wschodniej i Po\u0142udniowo-Wschodniej. Serwis jest prowadzony w ramach Fachinformationsdienst Ost-, Ostmittel- und S\u00fcdosteuropa i zwi\u0105zany z Bayerische Staatsbibliothek w Monachium. Jego zadaniem jest u\u0142atwienie dost\u0119pu do literatury, \u017ar\u00f3de\u0142 cyfrowych, baz danych i innych materia\u0142\u00f3w potrzebnych do prowadzenia bada\u0144 nad Europ\u0105 Wschodni\u0105. Dla os\u00f3b [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":435,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ai_generated_summary":"","_tk_url":"https:\/\/www.osmikon.de\/","_tk_date_from":"","_tk_date_to":"","_tk_access_type":"online","_tk_is_free":"","_tk_language":"de","_tk_last_checked_at":"2026-08-27 16:42:52","_tk_link_status":"active","_tk_seo_title":"","_tk_seo_description":"","_tk_seo_canonical":"","_tk_og_title":"","_tk_og_description":"","_tk_og_image":"","wpai_meta_description":"","footnotes":""},"tags":[],"tk_source_type":[26,25],"tk_topic":[],"tk_historical_period":[],"tk_region_ref":[],"tk_country_ref":[60,61,54,53,62,175,59],"tk_source_ref":[],"tk_guide_ref":[],"tk_institution_ref":[],"class_list":["post-434","tk_source","type-tk_source","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tk_source_type-archiwa","tk_source_type-biblioteki-cyfrowe","tk_country_ref-polska-ii-rzeczpospolita","tk_country_ref-kresy","tk_country_ref-niemcy-2","tk_country_ref-polska-2","tk_country_ref-prusy-preusen","tk_country_ref-rosja","tk_country_ref-ukraina-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source"}],"about":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tk_source"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=434"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":436,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/434\/revisions\/436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=434"},{"taxonomy":"tk_source_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_type?post=434"},{"taxonomy":"tk_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_topic?post=434"},{"taxonomy":"tk_historical_period","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_historical_period?post=434"},{"taxonomy":"tk_region_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_region_ref?post=434"},{"taxonomy":"tk_country_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_country_ref?post=434"},{"taxonomy":"tk_source_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_ref?post=434"},{"taxonomy":"tk_guide_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_guide_ref?post=434"},{"taxonomy":"tk_institution_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_institution_ref?post=434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}