O\u015brodek KARTA to niezale\u017cna organizacja zajmuj\u0105ca si\u0119 dokumentowaniem i upowszechnianiem historii Polski oraz Europy \u015arodkowo-Wschodniej w XX wieku. Szczeg\u00f3lne miejsce w jej dzia\u0142alno\u015bci zajmuje gromadzenie osobistych \u015bwiadectw historii \u2013 wspomnie\u0144, dziennik\u00f3w, dokument\u00f3w, fotografii i nagra\u0144 pozostawionych przez ludzi b\u0119d\u0105cych \u015bwiadkami najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 minionego stulecia.<\/p>\n\n\n\n
Dla os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 genealogi\u0105 szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowe jest Archiwum O\u015brodka KARTA. Wed\u0142ug aktualnych informacji obejmuje ono oko\u0142o 1500 metr\u00f3w bie\u017c\u0105cych dokument\u00f3w, dziennik\u00f3w i wspomnie\u0144, oko\u0142o 6000 nagra\u0144 oraz oko\u0142o 500 tysi\u0119cy fotografii. O\u015brodek okre\u015bla ten zas\u00f3b jako najwi\u0119ksze archiwum spo\u0142eczne w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
W archiwum znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno materia\u0142y przekazywane przez osoby publiczne, jak i dokumenty zwyk\u0142ych rodzin i \u015bwiadk\u00f3w historii. Mog\u0105 to by\u0107 prywatne listy, pami\u0119tniki, wspomnienia, fotografie rodzinne, dokumenty osobiste oraz nagrane relacje. Dla genealoga tego rodzaju materia\u0142y s\u0105 szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce, poniewa\u017c pozwalaj\u0105 wyj\u015b\u0107 poza informacje znajduj\u0105ce si\u0119 w aktach urodzenia, ma\u0142\u017ce\u0144stwa i zgonu oraz pozna\u0107 rzeczywiste losy konkretnych os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n
Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci zbior\u00f3w jest Archiwum Wschodnie. Zawiera relacje, wspomnienia i dokumenty dotycz\u0105ce lat 1901\u20131956. Materia\u0142y odnosz\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi do \u017cycia Polak\u00f3w na Kresach II Rzeczypospolitej, okupacji sowieckiej, deportacji w g\u0142\u0105b Zwi\u0105zku Radzieckiego, represji oraz pierwszych lat po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n
Archiwum Wschodnie mo\u017ce mie\u0107 du\u017ce znaczenie dla os\u00f3b poszukuj\u0105cych krewnych pochodz\u0105cych z dawnych wojew\u00f3dztw wschodnich II Rzeczypospolitej. Wspomnienia i relacje \u015bwiadk\u00f3w mog\u0105 zawiera\u0107 nazwiska mieszka\u0144c\u00f3w, informacje o konkretnych miejscowo\u015bciach, deportacjach, aresztowaniach oraz dalszych losach poszczeg\u00f3lnych rodzin.<\/p>\n\n\n\n
Drugim wa\u017cnym zbiorem jest Archiwum Opozycji, dokumentuj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105 w Polsce w latach 1956\u20131990. Zawiera wspomnienia, wydawnictwa drugiego obiegu oraz kolekcje osobiste, tematyczne i \u015brodowiskowe. O\u015brodek posiada jeden z najwi\u0119kszych zbior\u00f3w wydawnictw podziemnych publikowanych poza zasi\u0119giem pa\u0144stwowej cenzury w latach 1976\u20131990.<\/p>\n\n\n\n
Bardzo cennym zasobem jest Archiwum Historii M\u00f3wionej prowadzone wsp\u00f3lnie przez O\u015brodek KARTA i Dom Spotka\u0144 z Histori\u0105. Gromadzi ono nagrania relacji biograficznych dotycz\u0105cych niemal ca\u0142ego XX wieku. Pierwsze nagrania powsta\u0142y ju\u017c w 1987 roku, kiedy rozpocz\u0119to rejestrowanie wspomnie\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w dawnych Kres\u00f3w Wschodnich oraz obywateli polskich represjonowanych przez w\u0142adze sowieckie.<\/p>\n\n\n\n
Dla genealogii relacje historii m\u00f3wionej maj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107. Osoba opowiadaj\u0105ca o w\u0142asnym \u017cyciu cz\u0119sto wspomina rodzic\u00f3w, rodze\u0144stwo, s\u0105siad\u00f3w, znajomych, miejsca zamieszkania, szko\u0142y, zak\u0142ady pracy oraz wydarzenia, kt\u00f3rych by\u0142a \u015bwiadkiem. Odnalezienie relacji cz\u0142onka rodziny lub osoby pochodz\u0105cej z tej samej miejscowo\u015bci mo\u017ce wi\u0119c dostarczy\u0107 informacji, kt\u00f3rych nie znajdziemy w tradycyjnej dokumentacji urz\u0119dowej.<\/p>\n\n\n\n
O\u015brodek posiada r\u00f3wnie\u017c ogromny zbi\u00f3r fotografii, obejmuj\u0105cy ponad dwa tysi\u0105ce kolekcji. Znajduj\u0105 si\u0119 w nim fotografie wykonane zar\u00f3wno przez profesjonalnych fotograf\u00f3w, jak i osoby prywatne. Szczeg\u00f3lnie istotna jest kolekcja zdj\u0119\u0107 dotycz\u0105cych represji podczas II wojny \u015bwiatowej oraz materia\u0142y dokumentuj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycji antykomunistycznej w okresie PRL.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w fotograficznych pochodzi tak\u017ce z polskich instytucji dzia\u0142aj\u0105cych poza granicami kraju oraz z wyjazd\u00f3w dokumentacyjnych prowadzonych mi\u0119dzy innymi na Litwie, Bia\u0142orusi, Ukrainie, w Wielkiej Brytanii i Argentynie. Mo\u017ce to by\u0107 interesuj\u0105ce dla os\u00f3b badaj\u0105cych emigracyjne losy swoich rodzin.<\/p>\n\n\n\n
O\u015brodek KARTA udost\u0119pnia znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 informacji o swoich zbiorach przez Internet. U\u017cytkownicy mog\u0105 korzysta\u0107 mi\u0119dzy innymi z Otwartego Systemu Archiwizacji, Biblioteki Cyfrowej O\u015brodka KARTA, Fotokarty, opis\u00f3w relacji historii m\u00f3wionej, Archiwum Wschodniego oraz Archiwum Opozycji. Sama Biblioteka Cyfrowa zawiera oko\u0142o 250 tysi\u0119cy stron dokument\u00f3w, natomiast Fotokarta prezentuje ponad 100 tysi\u0119cy fotografii ze zbior\u00f3w archiwum.<\/p>\n\n\n\n
Z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 KARTY zwi\u0105zany jest r\u00f3wnie\u017c projekt \u201eIndeks Represjonowanych\u201d. Przez wiele lat gromadzono w nim informacje dotycz\u0105ce obywateli polskich represjonowanych przez w\u0142adze sowieckie. Baza by\u0142a wykorzystywana zar\u00f3wno przez historyk\u00f3w i instytucje, jak i osoby prywatne poszukuj\u0105ce informacji o losach swoich krewnych.<\/p>\n\n\n\n
Dla genealoga O\u015brodek KARTA jest szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowy przy badaniu historii rodziny w XX wieku. Warto sprawdzi\u0107 jego zasoby, je\u017celi przodkowie mieszkali na Kresach, zostali deportowani do ZSRR, do\u015bwiadczyli represji podczas II wojny \u015bwiatowej lub w okresie stalinowskim, dzia\u0142ali w opozycji w czasach PRL albo pozostawili po sobie wspomnienia, fotografie i inne materia\u0142y dokumentuj\u0105ce ich \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n
Nie jest to typowa baza genealogiczna, w kt\u00f3rej wyszukuje si\u0119 przede wszystkim metryki. Jej najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 odnalezienia osobistych \u015bwiadectw historii. Dokumenty, fotografie, pami\u0119tniki i nagrania mog\u0105 pozwoli\u0107 nie tylko ustali\u0107 daty i miejsca zwi\u0105zane z przodkiem, lecz tak\u017ce pozna\u0107 jego do\u015bwiadczenia, otoczenie oraz wydarzenia, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142y na histori\u0119 ca\u0142ej rodziny.<\/p>\n\n\n\n
Zbiory mo\u017cna przeszukiwa\u0107 online, a materia\u0142y niedost\u0119pne cyfrowo s\u0105 udost\u0119pniane r\u00f3wnie\u017c w czytelni O\u015brodka KARTA w Warszawie. Przed wizyt\u0105 wymagany jest wyb\u00f3r sygnatur interesuj\u0105cych materia\u0142\u00f3w i wcze\u015bniejsze um\u00f3wienie terminu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
O\u015brodek KARTA to niezale\u017cna organizacja zajmuj\u0105ca si\u0119 dokumentowaniem i upowszechnianiem historii Polski oraz Europy \u015arodkowo-Wschodniej w XX wieku. Szczeg\u00f3lne miejsce w jej dzia\u0142alno\u015bci zajmuje gromadzenie osobistych \u015bwiadectw historii \u2013 wspomnie\u0144, dziennik\u00f3w, dokument\u00f3w, fotografii i nagra\u0144 pozostawionych przez ludzi b\u0119d\u0105cych \u015bwiadkami najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 minionego stulecia. Dla os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 genealogi\u0105 szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowe jest Archiwum O\u015brodka KARTA. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":405,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ai_generated_summary":"","_tk_url":"https:\/\/karta.org.pl\/projekty","_tk_date_from":"","_tk_date_to":"","_tk_access_type":"online","_tk_is_free":"1","_tk_language":"","_tk_last_checked_at":"2026-08-27 14:43:09","_tk_link_status":"broken","_tk_seo_title":"","_tk_seo_description":"","_tk_seo_canonical":"","_tk_og_title":"","_tk_og_description":"","_tk_og_image":"","wpai_meta_description":"","footnotes":""},"tags":[],"tk_source_type":[32,170,23,37],"tk_topic":[149,103,123,146,172,171],"tk_historical_period":[],"tk_region_ref":[2,3,6,4,5,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17],"tk_country_ref":[53],"tk_source_ref":[],"tk_guide_ref":[],"tk_institution_ref":[],"class_list":["post-404","tk_source","type-tk_source","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tk_source_type-2-wojna-swiatowa","tk_source_type-biogramy","tk_source_type-fotografie","tk_source_type-portale-historyczne","tk_topic-ciekawostki","tk_topic-dokumenty","tk_topic-fotografie","tk_topic-historia","tk_topic-karta","tk_topic-xx-wiek","tk_region_ref-dolnoslaskie","tk_region_ref-kujawsko-pomorskie","tk_region_ref-lodzkie","tk_region_ref-lubelskie","tk_region_ref-lubuskie","tk_region_ref-malopolskie","tk_region_ref-mazowieckie","tk_region_ref-opolskie","tk_region_ref-podkarpackie","tk_region_ref-podlaskie","tk_region_ref-pomorskie","tk_region_ref-slaskie","tk_region_ref-swietokrzyskie","tk_region_ref-warminsko-mazurskie","tk_region_ref-wielkopolskie","tk_region_ref-zachodniopomorskie","tk_country_ref-polska-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source"}],"about":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tk_source"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=404"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":406,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/404\/revisions\/406"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=404"},{"taxonomy":"tk_source_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_type?post=404"},{"taxonomy":"tk_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_topic?post=404"},{"taxonomy":"tk_historical_period","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_historical_period?post=404"},{"taxonomy":"tk_region_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_region_ref?post=404"},{"taxonomy":"tk_country_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_country_ref?post=404"},{"taxonomy":"tk_source_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_ref?post=404"},{"taxonomy":"tk_guide_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_guide_ref?post=404"},{"taxonomy":"tk_institution_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_institution_ref?post=404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}