{"id":347,"date":"2026-08-14T11:57:32","date_gmt":"2026-08-14T09:57:32","guid":{"rendered":"https:\/\/korzenie.net\/?post_type=tk_source&#038;p=347"},"modified":"2026-08-14T11:58:49","modified_gmt":"2026-08-14T09:58:49","slug":"lapidaria-zapomniane-cmentarze-pomorza-i-kujaw","status":"publish","type":"tk_source","link":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/zrodla\/lapidaria-zapomniane-cmentarze-pomorza-i-kujaw\/","title":{"rendered":"Lapidaria &#8211; Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lapidaria to projekt po\u015bwi\u0119cony dokumentowaniu i ochronie zapomnianych cmentarzy oraz innych \u015blad\u00f3w wielokulturowej historii Pomorza i Kujaw. Szczeg\u00f3lne miejsce zajmuj\u0105 w nim dawne nekropolie ewangelickie, ale w bazie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cmentarze rzymskokatolickie, \u017cydowskie, prawos\u0142awne, wielowyznaniowe, rodowe i poepidemiczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Strona stanowi rozbudowan\u0105 baz\u0119 wiedzy o miejscach, kt\u00f3re cz\u0119sto znikn\u0119\u0142y ju\u017c z lokalnego krajobrazu lub zachowa\u0142y si\u0119 jedynie w postaci pojedynczych nagrobk\u00f3w, fragment\u00f3w ogrodze\u0144 czy \u015blad\u00f3w dawnych kwater. Poszczeg\u00f3lne cmentarze zosta\u0142y uporz\u0105dkowane wed\u0142ug miejscowo\u015bci i powiat\u00f3w. Ich opisy zawieraj\u0105 informacje dotycz\u0105ce m.in. po\u0142o\u017cenia, historii, wyznania, okresu powstania i stanu zachowania. Materia\u0142 uzupe\u0142niaj\u0105 fotografie, mapy oraz informacje zaczerpni\u0119te ze \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 projektu jest r\u00f3wnie\u017c dokumentowanie osadnictwa ol\u0119derskiego i rumunkowego. Zgromadzone informacje pozwalaj\u0105 pozna\u0107 dawne nazwy miejscowo\u015bci, ich przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjn\u0105 i parafialn\u0105, okres zasiedlenia oraz zachowane obiekty zwi\u0105zane z dawnymi mieszka\u0144cami regionu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Serwis zawiera tak\u017ce spis zmar\u0142ych, opracowywany na podstawie zachowanych inskrypcji nagrobnych. Mo\u017cna w nim odnale\u017a\u0107 nazwiska i imiona pochowanych os\u00f3b, daty urodzenia i \u015bmierci oraz informacje o cmentarzu, na kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 dany nagrobek. Dzi\u0119ki temu Lapidaria pe\u0142ni\u0105 nie tylko funkcj\u0119 dokumentacyjn\u0105, ale mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c warto\u015bciowym \u017ar\u00f3d\u0142em dla regionalist\u00f3w, historyk\u00f3w i os\u00f3b prowadz\u0105cych badania genealogiczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Lapidari\u00f3w nie ogranicza si\u0119 jednak do tworzenia internetowej bazy. Stowarzyszenie \u201eLapidaria. Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw\u201d zajmuje si\u0119 trzema g\u0142\u00f3wnymi obszarami: dokumentacj\u0105, porz\u0105dkowaniem oraz edukacj\u0105. Cz\u0142onkowie i wsp\u00f3\u0142pracownicy projektu fotografuj\u0105 nekropolie, poszukuj\u0105 informacji w archiwach, prowadz\u0105 rozmowy z mieszka\u0144cami oraz uczestnicz\u0105 w pracach maj\u0105cych na celu zachowanie tych miejsc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zapomniane cmentarze s\u0105 \u015bwiadectwem dawnego zr\u00f3\u017cnicowania religijnego i etnicznego regionu. Niejednokrotnie pozostaj\u0105 ostatnim widocznym \u015bladem spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re przez dziesi\u0119ciolecia lub stulecia wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142y histori\u0119 miejscowo\u015bci. Lapidaria przypominaj\u0105, \u017ce nawet niewielki, opuszczony cmentarz jest cz\u0119\u015bci\u0105 lokalnego dziedzictwa \u2013 miejscem pami\u0119ci, \u017ar\u00f3d\u0142em historycznym oraz zabytkiem kultury sepulkralnej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Projekt pomaga ocali\u0107 od zapomnienia zar\u00f3wno same nekropolie, jak i historie ludzi, kt\u00f3rzy zostali na nich pochowani. Dzi\u0119ki zgromadzonym materia\u0142om przesz\u0142o\u015b\u0107 niewielkich miejscowo\u015bci Pomorza i Kujaw staje si\u0119 bardziej dost\u0119pna dla wsp\u00f3\u0142czesnych mieszka\u0144c\u00f3w i przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lapidaria to projekt po\u015bwi\u0119cony dokumentowaniu i ochronie zapomnianych cmentarzy oraz innych \u015blad\u00f3w wielokulturowej historii Pomorza i Kujaw. Szczeg\u00f3lne miejsce zajmuj\u0105 w nim dawne nekropolie ewangelickie, ale w bazie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cmentarze rzymskokatolickie, \u017cydowskie, prawos\u0142awne, wielowyznaniowe, rodowe i poepidemiczne. Strona stanowi rozbudowan\u0105 baz\u0119 wiedzy o miejscach, kt\u00f3re cz\u0119sto znikn\u0119\u0142y ju\u017c z lokalnego krajobrazu lub zachowa\u0142y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":348,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ai_generated_summary":"","_tk_url":"http:\/\/lapidaria.wikidot.com\/start","_tk_date_from":"","_tk_date_to":"","_tk_access_type":"online","_tk_is_free":"1","_tk_language":"pl","_tk_last_checked_at":"2026-08-27 12:42:51","_tk_link_status":"broken","_tk_seo_title":"","_tk_seo_description":"","_tk_seo_canonical":"","_tk_og_title":"","_tk_og_description":"","_tk_og_image":"","wpai_meta_description":"","footnotes":""},"tags":[],"tk_source_type":[21,33,56],"tk_topic":[80,87,89,82,88,83,86,81,84,85],"tk_historical_period":[],"tk_region_ref":[3,12],"tk_country_ref":[53,62],"tk_source_ref":[],"tk_guide_ref":[],"tk_institution_ref":[],"class_list":["post-347","tk_source","type-tk_source","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tk_source_type-cmentarze","tk_source_type-indeksy","tk_source_type-portale-o-tematyce-regionalnej-i-spolecznosciowej","tk_topic-cmentarze","tk_topic-katolicy","tk_topic-kujawsko-pomorskie","tk_topic-kujawy","tk_topic-pomorskie","tk_topic-pomorze","tk_topic-prawoslawie","tk_topic-protestanci","tk_topic-spis-zmarlych","tk_topic-zydzi","tk_region_ref-kujawsko-pomorskie","tk_region_ref-pomorskie","tk_country_ref-polska-2","tk_country_ref-prusy-preusen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source"}],"about":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tk_source"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=347"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":350,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/347\/revisions\/350"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=347"},{"taxonomy":"tk_source_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_type?post=347"},{"taxonomy":"tk_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_topic?post=347"},{"taxonomy":"tk_historical_period","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_historical_period?post=347"},{"taxonomy":"tk_region_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_region_ref?post=347"},{"taxonomy":"tk_country_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_country_ref?post=347"},{"taxonomy":"tk_source_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_ref?post=347"},{"taxonomy":"tk_guide_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_guide_ref?post=347"},{"taxonomy":"tk_institution_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_institution_ref?post=347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}