trona \u201eArchiwum Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych\u201d (AZZiP) jest cyfrowym archiwum prowadzonym przez Instytut Zachodni w Poznaniu. Gromadzi i udost\u0119pnia materia\u0142y pami\u0119tnikarskie dotycz\u0105ce przede wszystkim \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej. Szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015bci\u0105 strony s\u0105 osobiste relacje ludzi, kt\u00f3rzy uczestniczyli w powojennych migracjach i tworzeniu nowych spo\u0142eczno\u015bci na tych terenach.<\/p>\n\n\n\n
Podstaw\u0105 archiwum s\u0105 pami\u0119tniki zgromadzone w ramach konkurs\u00f3w organizowanych przez Instytut Zachodni. Pierwszy du\u017cy konkurs og\u0142oszono w 1956 roku i skierowano go do osadnik\u00f3w mieszkaj\u0105cych na Ziemiach Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych. Autorzy opisywali swoje do\u015bwiadczenia z lat 1945\u20131956, w tym przyjazd na nowe tereny, pierwsze lata po wojnie, warunki \u017cycia i pracy oraz relacje mi\u0119dzy mieszka\u0144cami.<\/p>\n\n\n\n
Kolejny konkurs zosta\u0142 przeprowadzony w 1966 roku i dotyczy\u0142 m\u0142odego pokolenia mieszka\u0144c\u00f3w tych ziem. Uczestnicy opisywali swoje rodziny, miejscowo\u015bci, szko\u0142\u0119, prac\u0119, kontakty spo\u0142eczne, zainteresowania, pogl\u0105dy i plany na przysz\u0142o\u015b\u0107. Materia\u0142y pozwalaj\u0105 zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142o dorastanie pokolenia urodzonego ju\u017c po wojnie na terenach przy\u0142\u0105czonych do Polski.<\/p>\n\n\n\n
Trzeci wa\u017cny konkurs odby\u0142 si\u0119 w 1970 roku, w zwi\u0105zku z 25. rocznic\u0105 zako\u0144czenia wojny i przy\u0142\u0105czenia Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych do Polski. Wspomnienia dotyczy\u0142y mi\u0119dzy innymi \u017cycia rodzinnego i zawodowego, przemian spo\u0142ecznych, odbudowy miejscowo\u015bci, stosunk\u00f3w mi\u0119dzy mieszka\u0144cami oraz kszta\u0142towania si\u0119 nowych spo\u0142eczno\u015bci lokalnych.<\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119tniki poruszaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c trudne i przez wiele lat niewygodne politycznie tematy. Autorzy wspominali mi\u0119dzy innymi o przesiedleniach ludno\u015bci, obecno\u015bci Armii Czerwonej, grabie\u017cach i przemocy, problemach polskiej administracji, stosunkach polsko-niemieckich, Katyniu czy zbrodni wo\u0142y\u0144skiej. Cz\u0119\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w nie mog\u0142a by\u0107 w okresie PRL swobodnie publikowana ze wzgl\u0119du na dzia\u0142anie cenzury.<\/p>\n\n\n\n
W ramach projektu digitalizacyjnego opracowano 961 teczek materia\u0142\u00f3w pami\u0119tnikarskich, kt\u00f3re po przepisaniu da\u0142y ponad 26 tysi\u0119cy stron tekstu. Digitalizacja mia\u0142a zabezpieczy\u0107 niszczej\u0105ce dokumenty oraz umo\u017cliwi\u0107 ich wykorzystywanie przez historyk\u00f3w, socjolog\u00f3w, etnolog\u00f3w, kulturoznawc\u00f3w i inne osoby zainteresowane histori\u0105 powojennej Polski.<\/p>\n\n\n\n
Archiwum obejmuje r\u00f3wnie\u017c materia\u0142y fotograficzne. W zbiorach znajduje si\u0119 kilka tysi\u0119cy fotografii i negatyw\u00f3w, mi\u0119dzy innymi z ko\u0144ca lat 40. XX wieku. Zdj\u0119cia dokumentuj\u0105 wygl\u0105d miast i wsi oraz codzienne \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych w pierwszych latach po zako\u0144czeniu wojny.<\/p>\n\n\n\n
\u201eArchiwum Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych\u201d pozwala wi\u0119c poznawa\u0107 powojenn\u0105 histori\u0119 Polski z perspektywy zwyk\u0142ych ludzi. Zamiast ogranicza\u0107 si\u0119 do wydarze\u0144 politycznych i dat, przedstawia do\u015bwiadczenia osadnik\u00f3w i kolejnych pokole\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u0119ki pami\u0119tnikom, wspomnieniom i fotografiom mo\u017cna zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142o zasiedlanie nowych teren\u00f3w, odbudowa \u017cycia po wojnie oraz stopniowe kszta\u0142towanie si\u0119 lokalnych spo\u0142eczno\u015bci i ich to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
trona \u201eArchiwum Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych\u201d (AZZiP) jest cyfrowym archiwum prowadzonym przez Instytut Zachodni w Poznaniu. Gromadzi i udost\u0119pnia materia\u0142y pami\u0119tnikarskie dotycz\u0105ce przede wszystkim \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej. Szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015bci\u0105 strony s\u0105 osobiste relacje ludzi, kt\u00f3rzy uczestniczyli w powojennych migracjach i tworzeniu nowych spo\u0142eczno\u015bci na tych terenach. Podstaw\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1087,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ai_generated_summary":"","_tk_url":"https:\/\/podstrony.iz.poznan.pl\/azzip\/","_tk_date_from":"","_tk_date_to":"","_tk_access_type":"online","_tk_is_free":"1","_tk_language":"pl","_tk_last_checked_at":"2026-08-29 04:42:55","_tk_link_status":"broken","_tk_seo_title":"","_tk_seo_description":"","_tk_seo_canonical":"","_tk_og_title":"","_tk_og_description":"","_tk_og_image":"","wpai_meta_description":"","footnotes":""},"tags":[],"tk_source_type":[263,262],"tk_topic":[],"tk_historical_period":[],"tk_region_ref":[2,3,6,4,5,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17],"tk_country_ref":[53],"tk_source_ref":[],"tk_guide_ref":[],"tk_institution_ref":[],"class_list":["post-1086","tk_source","type-tk_source","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tk_source_type-pamietniki","tk_source_type-prl","tk_region_ref-dolnoslaskie","tk_region_ref-kujawsko-pomorskie","tk_region_ref-lodzkie","tk_region_ref-lubelskie","tk_region_ref-lubuskie","tk_region_ref-malopolskie","tk_region_ref-mazowieckie","tk_region_ref-opolskie","tk_region_ref-podkarpackie","tk_region_ref-podlaskie","tk_region_ref-pomorskie","tk_region_ref-slaskie","tk_region_ref-swietokrzyskie","tk_region_ref-warminsko-mazurskie","tk_region_ref-wielkopolskie","tk_region_ref-zachodniopomorskie","tk_country_ref-polska-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source"}],"about":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tk_source"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1086"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1088,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1086\/revisions\/1088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1086"},{"taxonomy":"tk_source_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_type?post=1086"},{"taxonomy":"tk_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_topic?post=1086"},{"taxonomy":"tk_historical_period","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_historical_period?post=1086"},{"taxonomy":"tk_region_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_region_ref?post=1086"},{"taxonomy":"tk_country_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_country_ref?post=1086"},{"taxonomy":"tk_source_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_ref?post=1086"},{"taxonomy":"tk_guide_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_guide_ref?post=1086"},{"taxonomy":"tk_institution_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_institution_ref?post=1086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}