Strona \u201e100 lat organizacji spo\u0142ecznych w Polsce\u201d jest internetow\u0105 prezentacj\u0105 historyczn\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 rozwojowi i dzia\u0142alno\u015bci polskich organizacji spo\u0142ecznych. Jej celem jest pokazanie, jak r\u00f3\u017cnego rodzaju stowarzyszenia, towarzystwa i ruchy obywatelskie wp\u0142ywa\u0142y na spo\u0142ecze\u0144stwo oraz kszta\u0142towanie polskiej pa\u0144stwowo\u015bci od czas\u00f3w zabor\u00f3w a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Tre\u015b\u0107 strony zosta\u0142a podzielona na sze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnych okres\u00f3w historycznych: czasy zabor\u00f3w (1795\u20131914), I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 (1914\u20131918), okres odrodzonej Polski (1918\u20131939), okupacj\u0119 podczas II wojny \u015bwiatowej (1939\u20131945), PRL (1945\u20131989) oraz okres III Rzeczypospolitej po 1989 roku. Dzi\u0119ki takiemu uk\u0142adowi mo\u017cna prze\u015bledzi\u0107, jak zmienia\u0142y si\u0119 zadania i mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania organizacji spo\u0142ecznych w zale\u017cno\u015bci od sytuacji politycznej.<\/p>\n\n\n\n
W cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej zabor\u00f3w przedstawiono pierwsze towarzystwa i organizacje powstaj\u0105ce mimo ogranicze\u0144 nak\u0142adanych przez w\u0142adze zaborcze. Dzia\u0142a\u0142y one mi\u0119dzy innymi w obszarze opieki spo\u0142ecznej, kultury, o\u015bwiaty, gospodarki, sportu oraz ochrony przeciwpo\u017carowej. Organizacje pomaga\u0142y podtrzymywa\u0107 polsk\u0105 kultur\u0119 i wi\u0119zi spo\u0142eczne w okresie, kiedy Polska nie istnia\u0142a jako niepodleg\u0142e pa\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n
Okres I wojny \u015bwiatowej pokazuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji paramilitarnych i wojskowych, komitet\u00f3w obywatelskich, organizacji humanitarnych, kobiecych oraz sportowych. W czasie wojny ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 nabra\u0142a szczeg\u00f3lnego znaczenia ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 niesienia pomocy ludno\u015bci oraz zaanga\u017cowanie cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa w dzia\u0142ania na rzecz odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017co miejsca po\u015bwi\u0119cono II Rzeczypospolitej, kiedy po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci organizacje spo\u0142eczne uczestniczy\u0142y w odbudowie pa\u0144stwa. Dzia\u0142a\u0142y wtedy mi\u0119dzy innymi organizacje kobiece, opieku\u0144cze, o\u015bwiatowe, kulturalne, gospodarcze, humanitarne, harcerskie, sportowe, stra\u017cackie i \u017cydowskie. Pokazuje to du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 aktywno\u015bci spo\u0142ecznej w Polsce mi\u0119dzywojennej.<\/p>\n\n\n\n
Kolejna cz\u0119\u015b\u0107 dotyczy okupacji niemieckiej i sowieckiej podczas II wojny \u015bwiatowej. W tym okresie wiele organizacji musia\u0142o dzia\u0142a\u0107 w konspiracji. Portal przedstawia mi\u0119dzy innymi dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji harcerskich, o\u015bwiatowych, humanitarnych, sportowych, \u017cydowskich oraz grup zajmuj\u0105cych si\u0119 ma\u0142ym sabota\u017cem.<\/p>\n\n\n\n
W cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej PRL pokazano funkcjonowanie organizacji w pa\u0144stwie komunistycznym. Wiele legalnie dzia\u0142aj\u0105cych organizacji pozostawa\u0142o pod wp\u0142ywem w\u0142adz i partii. Jednocze\u015bnie z czasem rozwija\u0142y si\u0119 \u015brodowiska i inicjatywy niezale\u017cne oraz antykomunistyczne. Przedstawiono mi\u0119dzy innymi organizacje m\u0142odzie\u017cowe, kulturalne, kombatanckie, romskie, humanitarne, harcerskie i sportowe.<\/p>\n\n\n\n
Ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 obejmuje III Rzeczpospolit\u0105, kiedy po 1989 roku nast\u0105pi\u0142 rozw\u00f3j spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego i tzw. trzeciego sektora. Na stronie przedstawiono mi\u0119dzy innymi organizacje humanitarne, ekologiczne, proeuropejskie, stra\u017cnicze oraz zajmuj\u0105ce si\u0119 dokumentowaniem historii.<\/p>\n\n\n\n
Portal zawiera nie tylko teksty opisuj\u0105ce poszczeg\u00f3lne okresy, lecz tak\u017ce kalendaria i materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe, w tym fotografie oraz wypowiedzi cz\u0142onk\u00f3w organizacji. Dzi\u0119ki nim historia dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej przedstawiona jest poprzez konkretne przyk\u0142ady i do\u015bwiadczenia ludzi zaanga\u017cowanych w funkcjonowanie r\u00f3\u017cnych stowarzysze\u0144 i ruch\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
\u201e100 lat organizacji spo\u0142ecznych w Polsce\u201d pokazuje wi\u0119c, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczna mia\u0142a istotne znaczenie zar\u00f3wno w okresach niepodleg\u0142o\u015bci, jak i podczas zabor\u00f3w, okupacji czy rz\u0105d\u00f3w komunistycznych. Strona pozwala prze\u015bledzi\u0107, jak przez kolejne epoki Polacy organizowali si\u0119, aby pomaga\u0107 innym, rozwija\u0107 kultur\u0119 i edukacj\u0119, broni\u0107 swoich interes\u00f3w oraz anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w \u017cycie publiczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Strona \u201e100 lat organizacji spo\u0142ecznych w Polsce\u201d jest internetow\u0105 prezentacj\u0105 historyczn\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 rozwojowi i dzia\u0142alno\u015bci polskich organizacji spo\u0142ecznych. Jej celem jest pokazanie, jak r\u00f3\u017cnego rodzaju stowarzyszenia, towarzystwa i ruchy obywatelskie wp\u0142ywa\u0142y na spo\u0142ecze\u0144stwo oraz kszta\u0142towanie polskiej pa\u0144stwowo\u015bci od czas\u00f3w zabor\u00f3w a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. Tre\u015b\u0107 strony zosta\u0142a podzielona na sze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnych okres\u00f3w historycznych: czasy zabor\u00f3w (1795\u20131914), […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1084,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ai_generated_summary":"","_tk_url":"https:\/\/100latorganizacji.karta.org.pl\/","_tk_date_from":"","_tk_date_to":"","_tk_access_type":"online","_tk_is_free":"1","_tk_language":"pl","_tk_last_checked_at":"2026-08-29 04:42:55","_tk_link_status":"active","_tk_seo_title":"","_tk_seo_description":"","_tk_seo_canonical":"","_tk_og_title":"","_tk_og_description":"","_tk_og_image":"","wpai_meta_description":"","footnotes":""},"tags":[],"tk_source_type":[254,268,37,262],"tk_topic":[],"tk_historical_period":[],"tk_region_ref":[],"tk_country_ref":[53],"tk_source_ref":[],"tk_guide_ref":[],"tk_institution_ref":[],"class_list":["post-1083","tk_source","type-tk_source","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tk_source_type-historia-regionalna","tk_source_type-kultura-i-zycie-codzienne","tk_source_type-portale-historyczne","tk_source_type-prl","tk_country_ref-polska-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source"}],"about":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tk_source"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1083"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1085,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1083\/revisions\/1085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1083"},{"taxonomy":"tk_source_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_type?post=1083"},{"taxonomy":"tk_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_topic?post=1083"},{"taxonomy":"tk_historical_period","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_historical_period?post=1083"},{"taxonomy":"tk_region_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_region_ref?post=1083"},{"taxonomy":"tk_country_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_country_ref?post=1083"},{"taxonomy":"tk_source_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_ref?post=1083"},{"taxonomy":"tk_guide_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_guide_ref?post=1083"},{"taxonomy":"tk_institution_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_institution_ref?post=1083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}