{"id":1080,"date":"2026-08-14T22:08:33","date_gmt":"2026-08-14T20:08:33","guid":{"rendered":"https:\/\/korzenie.net\/?post_type=tk_source&#038;p=1080"},"modified":"2026-08-14T22:08:33","modified_gmt":"2026-08-14T20:08:33","slug":"polacy-na-wschodzie-historia-mowiona-i-losy-polakow-poza-wschodnia-granica-kraju","status":"publish","type":"tk_source","link":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/zrodla\/polacy-na-wschodzie-historia-mowiona-i-losy-polakow-poza-wschodnia-granica-kraju\/","title":{"rendered":"Polacy na Wschodzie \u2013 historia m\u00f3wiona i losy Polak\u00f3w poza wschodni\u0105 granic\u0105 kraju"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Strona \u201ePolacy na Wschodzie\u201d jest internetowym archiwum historii m\u00f3wionej, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym celem jest dokumentowanie i prezentowanie los\u00f3w Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych za wschodni\u0105 granic\u0105 Polski. Projekt skupia si\u0119 przede wszystkim na osobistych wspomnieniach ludzi, kt\u00f3rych \u017cycie zosta\u0142o zwi\u0105zane z terenami dzisiejszej Litwy, Bia\u0142orusi, Ukrainy, Rosji i Kazachstanu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 strony s\u0105 relacje \u015bwiadk\u00f3w historii. Zgromadzono wspomnienia os\u00f3b, kt\u00f3re przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 mieszka\u0142y na terenach II Rzeczypospolitej, a po zmianie granic pozosta\u0142y w swoich rodzinnych miejscowo\u015bciach. Portal przedstawia r\u00f3wnie\u017c historie Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych jeszcze przed wojn\u0105 poza granicami II RP oraz os\u00f3b deportowanych w wyniku represji stalinowskich na Syberi\u0119 i do Kazachstanu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W relacjach pojawiaj\u0105 si\u0119 wspomnienia dotycz\u0105ce \u017cycia przedwojennego, II wojny \u015bwiatowej, okupacji sowieckiej i niemieckiej, deportacji, represji, zmian granic oraz \u017cycia w Zwi\u0105zku Radzieckim. Wa\u017cnym tematem jest tak\u017ce zachowanie polskiej to\u017csamo\u015bci, j\u0119zyka, kultury i tradycji przez osoby, kt\u00f3re po wojnie znalaz\u0142y si\u0119 poza granicami Polski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Strona pozwala poznawa\u0107 histori\u0119 r\u00f3wnie\u017c poprzez konkretne miejscowo\u015bci. Mo\u017cna znale\u017a\u0107 mi\u0119dzy innymi Wilno, Grodno, Nowogr\u00f3dek, Kowno, Drohobycz, Stryj, Sambor, Tomsk czy miejscowo\u015bci znajduj\u0105ce si\u0119 w Kazachstanie. Poszczeg\u00f3lne miejsca s\u0105 powi\u0105zane z osobami, kt\u00f3re w nich mieszka\u0142y lub kt\u00f3rych wspomnienia dotycz\u0105 danego regionu. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna spojrze\u0107 na histori\u0119 zar\u00f3wno z perspektywy pojedynczego cz\u0142owieka, jak i okre\u015blonego miasta lub obszaru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istotnym elementem portalu jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyszukiwania os\u00f3b i miejsc. U\u017cytkownik mo\u017ce przechodzi\u0107 mi\u0119dzy biografiami \u015bwiadk\u00f3w a informacjami dotycz\u0105cymi miejscowo\u015bci. Przy wybranych miejscach przedstawiono r\u00f3wnie\u017c ich histori\u0119, struktur\u0119 ludno\u015bci oraz zmiany, jakie nast\u0105pi\u0142y w wyniku II wojny \u015bwiatowej i powojennego przesuni\u0119cia granic.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Materia\u0142y zgromadzone na stronie powsta\u0142y w ramach projektu realizowanego od 2006 roku przez O\u015brodek KARTA wraz z Domem Spotka\u0144 z Histori\u0105. Podczas licznych wyjazd\u00f3w dokumentacyjnych zbierano \u015bwiadectwa Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi, Litwie, \u0141otwie, Ukrainie, w Rosji i Kazachstanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePolacy na Wschodzie\u201d s\u0105 wi\u0119c rozbudowanym zbiorem indywidualnych historii, wspomnie\u0144 i informacji o miejscach, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 pozna\u0107 XX-wieczne dzieje Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych na Wschodzie. Portal pokazuje wielk\u0105 histori\u0119 poprzez do\u015bwiadczenia konkretnych os\u00f3b, dzi\u0119ki czemu stanowi warto\u015bciowe narz\u0119dzie do nauki o wojnie, deportacjach, zmianach granic oraz \u017cyciu polskich spo\u0142eczno\u015bci poza wsp\u00f3\u0142czesnym terytorium Polski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Strona \u201ePolacy na Wschodzie\u201d jest internetowym archiwum historii m\u00f3wionej, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym celem jest dokumentowanie i prezentowanie los\u00f3w Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych za wschodni\u0105 granic\u0105 Polski. Projekt skupia si\u0119 przede wszystkim na osobistych wspomnieniach ludzi, kt\u00f3rych \u017cycie zosta\u0142o zwi\u0105zane z terenami dzisiejszej Litwy, Bia\u0142orusi, Ukrainy, Rosji i Kazachstanu. Najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 strony s\u0105 relacje \u015bwiadk\u00f3w historii. Zgromadzono wspomnienia os\u00f3b, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1081,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ai_generated_summary":"","_tk_url":"https:\/\/polacynawschodzie.pl\/","_tk_date_from":"","_tk_date_to":"","_tk_access_type":"online","_tk_is_free":"","_tk_language":"pl","_tk_last_checked_at":"2026-08-29 04:42:55","_tk_link_status":"active","_tk_seo_title":"","_tk_seo_description":"","_tk_seo_canonical":"","_tk_og_title":"","_tk_og_description":"","_tk_og_image":"","wpai_meta_description":"","footnotes":""},"tags":[],"tk_source_type":[33,258],"tk_topic":[],"tk_historical_period":[],"tk_region_ref":[],"tk_country_ref":[],"tk_source_ref":[],"tk_guide_ref":[],"tk_institution_ref":[],"class_list":["post-1080","tk_source","type-tk_source","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tk_source_type-indeksy","tk_source_type-kresy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source"}],"about":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tk_source"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1082,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source\/1080\/revisions\/1082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1080"},{"taxonomy":"tk_source_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_type?post=1080"},{"taxonomy":"tk_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_topic?post=1080"},{"taxonomy":"tk_historical_period","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_historical_period?post=1080"},{"taxonomy":"tk_region_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_region_ref?post=1080"},{"taxonomy":"tk_country_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_country_ref?post=1080"},{"taxonomy":"tk_source_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_source_ref?post=1080"},{"taxonomy":"tk_guide_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_guide_ref?post=1080"},{"taxonomy":"tk_institution_ref","embeddable":true,"href":"https:\/\/korzenie.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tk_institution_ref?post=1080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}